دانشمندان مكتب اعتزال بوده و تنها تشابه اسمى با ابو مسلم شيعى دارد « 1 » و سه نفر به اين نام با هم تشابه اسمى يافته و باعث انحراف برخى از نويسندگان شده است . 34 - محمد بن عثمان بن مسّبح المعروف بالجعد « 2 » ، يكى از ياران ابن كيسان و داراى كتب بسيارى است از جمله « ناسخ و منسوخ » ، وى به سال 326 وفات يافت . 35 - محمد بن ابى محمد القاسم بن محمد بن يسار بغدادى مقرىء نحوى لغوى « 3 » ، ( ت 328 ه . ق ) . 36 - احمد بن جعفر بن محمد بن عبيد اللّه البغدادى معروف به ابن المنادى « 4 » ، ( ت 334 ه . ق ) و يا 334 ه . ق ) . 37 - ابو جعفر النحّاس ؛ احمد بن محمد اسماعيل بن يونس المرادى المصرى اللغوى ، ( ت 337 ه . ق ) و يا ( ت 338 ه . ق ) بر طبق گفته دكتر حاتم صالح ، « 5 » وى كتابهاى متعددى در عرصهء علوم قرآنى دارد و كتاب « ناسخ و منسوخ » او به چاپ

--> ( 1 ) ر . ك : محمد رضا كرمانى ، آرا و نظرات تفسيرى ابو مسلم اصفهانى ، چاپ اول ، قم : چاپخانهء نهضت ، ( 1374 ه . ش ) . و ما در آينده راجع به وى و ديدگاههاى تفسيريش بحث خواهيم كرد . ( 2 ) ر . ك : دكتر حاتم صالح الضامن ، پيشين ، ص 12 ، به نقل از تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 47 . نزهة الالباء ، ص 309 . و باز ر . ك : ابن النديم ، پيشين . محمد بن على داوودى ، پيشين ، ج 2 ، ص 195 ، به نقل از انباء الرواة قفطى ، ج 3 ، ص 184 و انساب سمعانى ، ص 55 . معجم الادباء ، ج 7 ، ص 39 . و الوافى بالوفيات ، صفدى ، ج 4 ، ص 82 . ( 3 ) ر . ك : دكتر حاتم صالح الضامن ، همان ، و ابو بكر ابن العربى ، پيشين ، مقدمهء محقق ، ج 1 ، ص 214 ، به نقل از وفيات الاعيان ، إبن خلكان ، ج 4 ، ص 341 . طبقات الحفاظ ، ص 344 . ( 4 ) ر . ك : دكتر حاتم صالح الضامن ، همان ، ص 13 ، به نقل از البرهان فى علوم القران زركشى ، ج 2 ، ص 37 . الإتّقان ، ج 3 ، ص 75 . كشف الظنون ، ص 1921 . ابو بكر ابن العربى ، همان ، مقدمه محقق ، ج 1 ، ص 215 . به نقل از المنتظم إبن جوزى ، ج 6 ، ص 357 . محمد بن على داوودى ، همان ، ج 1 ، ص 34 - 35 . به نقل تاريخ بغداد ، ج 4 ، ص 69 . ( 5 ) ر . ك : دكتر حاتم صالح الضامن ، همان ، ص 13 ، رقم 32 به نقل از أنباء الرواة ، ج 1 ، ص 102 و ابو بكر ابن اعربى پيشين ، ج 1 ، ص 215 ، رقم 31 . به نقل از تاريخ ابن الفرضى ، ج 2 ، ص 84 و البرهان ، ج 2 ، ص 28 و محاسن الإصلاح ، سراج بلقينى ص 252 . و كشف الظنون ج 2 ، ص 1921 . و وفيات الاعيان ج 1 ، ص 99 . و نيز ر . ك : به محمد بن على داوودى پيشين ، ج 1 ، ص 68 ، رقم 63 به نقل از حسن المحاضره سيوطى ، ج 1 ، ص 531 .